ماسوله را اغلب با خانه‌های پلکانی، کوچه‌های باریک، پنجره‌های چوبی و منظره کوهستانی‌اش می‌شناسیم؛ اما آنچه امروز می‌بینیم حاصل قرن‌ها سازگاری معماری، زندگی، صنعت، تجارت و فرهنگ با محیط کوهستانی است.

تور ماسوله؛ از گذشته تا امروز سفری برای شناخت این شهر فراتر از تصویر آشنای آن است. در این تور، میان گذرها، خانه‌ها و بازار ماسوله حرکت می‌کنیم و می‌بینیم چگونه شیب زمین، اقلیم، تولید آهن، مسیرهای ارتباطی و فعالیت‌های اقتصادی در شکل‌گیری ساختار شهر نقش داشته‌اند.

ماسوله در گذشته یکی از نقاط مهم ارتباطی میان گیلان و نواحی داخلی ایران بود و تجارت، حمل‌ونقل، آهنگری و صنایع دستی در زندگی آن نقش مهمی داشتند. در این تور تلاش می‌کنیم رد این گذشته را در شهر امروز پیدا کنیم و در کنار آن، درباره تغییراتی که گردشگری و تحولات معاصر در ماسوله ایجاد کرده‌اند صحبت کنیم

ماسوله فقط مجموعه‌ای از خانه‌های پلکانی در دامنه کوه نیست. شکل شهر، معماری خانه‌ها، بازار، مسیرهای حرکت و حتی رابطه میان فضای خصوصی و عمومی در آن با شیب زمین، اقلیم و شیوه زندگی ساکنان پیوند خورده است.

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های ماسوله همین رابطه میان معماری و زندگی است. ساختار متراکم و پلکانی شهر با خطوط توپوگرافی کوه هماهنگ شده و بام‌ها و مسیرهای عمومی در ارتفاع‌های مختلف در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. منابع تاریخی نیز از خانه‌های چندطبقه با بام‌های مسطح و پنجره‌های چوبی و مشبک یاد کرده‌اند.

اما داستان ماسوله فقط معماری نیست. موقعیت آن در مسیر ارتباطی گیلان با خلخال و مناطق داخلی ایران، این شهر را به نقطه‌ای برای تجارت و جابه‌جایی کالا تبدیل کرده بود. آهنگری، چموش‌دوزی، تجارت و حمل‌ونقل بخشی از اقتصاد تاریخی شهر بودند و بازار ماسوله زمانی صدها مغازه و چند کاروانسرا داشته است.

در تور ماسوله؛ از گذشته تا امروز تلاش می‌کنیم این اجزا را کنار یکدیگر قرار دهیم؛ از معماری و بازار تا مسیرهای تاریخی، صنایع و زندگی مردم، و در نهایت ببینیم چگونه ماسوله تاریخی به مقصد گردشگری امروز تبدیل شده است.

هدف این تور فقط دیدن ماسوله نیست؛ می‌خواهیم بفهمیم چرا ماسوله این‌گونه شکل گرفته است.

بهزاد میرزائی یگانه، راهنمای رسمی گردشگری فرهنگی بین‌المللی، معمار، پژوهشگر و مؤلف است. حوزه فعالیت او معماری، میراث فرهنگی، تاریخ و گردشگری را دربر می‌گیرد.

او در تور ماسوله تلاش می‌کند شهر را از منظر یک معمار و راهنمای فرهنگی روایت کند؛ از رابطه معماری با شیب و طبیعت گرفته تا بازار، مسیرهای تاریخی، صنایع، فرهنگ و تحولاتی که ماسوله را از یک شهر تجاری و تولیدی به یکی از مهم‌ترین مقصدهای گردشگری گیلان تبدیل کرده‌اند.

در این تور، جزئیات معماری فقط برای تماشا نیستند؛ هر کدام سرنخی برای فهم بهتر تاریخ و زندگی شهر هستند.

ماسوله را قدم می‌زنیم؛ نه فقط برای دیدن، بلکه برای شناختن و تجربه کردن.